.SŁOWNIK TECHNICZNY

Rodzaj płytki ceramicznej wykonanej w technologii wypału plastra ceramicznego (czerep) i następnie glazurowanej w oddzielnym procesie. Glazura charakteryzuje się małą odpornością mechaniczną w związku z tym nadaje się wyłącznie do kładzenia na ścianach. Ze względu na dużą nasiąkliwość czerepu nie nadaje się do układania na zewnątrz w miejscach narażonych na zawilgocenie.
Uwaga ! w polskim klimacie nie istnieje glazura mrozoodporna.

Rodzaj płytki ceramicznej powstałej ze stopienia charakteryzującej się małą nasiąkliwością materiałów ilastych kwarcu i topników. Ze względu na technologię wykonania zwane często jako gres porcelanowy lub kamionka. Zaletą gresów jest dobra mrozoodporność podatność na obróbkę mechaniczną, twardość, wytrzymałość na zginanie i duże obciążenie ruchem. Produkuje się gresy o grubościach od 6 mm do 30mm. i wymiarach od 25x25 mm do 600x1200mm.

Gres porcelanowy z powierzchnią polerowaną tarczami osadzonymi elastycznie dającą efekt płytki z połyskiem z nierówną pofalowaną powierzchnią. Efekt możliwy do osiągnięcia w gresach barwionych w masie.

Gres porcelanowy barwiony w masie z powierzchnią szlifowaną na całej płytce do uzyskania połysku. Charakteryzuje się małym współczynnikiem antypoślizgowości , małą twardością 3-4 w skali Mosa (rysuje się) oraz podatnością na zabrudzenia. Nie nadaje się na hole wejściowe oraz pomieszczenia o dużym natężeniu ruchu i pomieszczenia podatne na zabrudzenia.

Patrz gres.

Gres porcelanowy strukturalny (nierówny i z "wżerami") barwiony w masie z powierzchnią szlifowaną do uzyskania połysku w taki sposób aby wierzchołki nierównej powierzchni płytki były wypolerowane a wgłębienia miały powierzchnię matową. Nadają się na powierzchnie o małym natężeniu ruchu.

Gres porcelanowy barwiony w masie z powierzchnią szlifowaną na całej płytce do uzyskania półmatu. Charakteryzuje się małym współczynnikiem antypoślizgowości , małą twardością 3-4 w skali Mosa (rysuje się ) oraz podatnością  na zabrudzenia. Nie nadaje się na hole wejściowe oraz pomieszczenia o dużym natężeniu ruchu i pomieszczenia podatne na zabrudzenia.

Gres porcelanowy w wykonaną powierzchną szkliwioną w końcowym procesie wypału płytki poprzez krótkotrwałe zwiększenie temperatury. Charakteryzuje się dużą twardością , odpornością na zabrudzenia i ścieranie. Stosunkowo mało odporny na uderzenia (odpryski szkliwa odsłaniają rdzeń płytki wykonany z materiału różniącego się kolorem i strukturą od warstwy szkliwionej. Bardzo dobry materiał na pomieszczenia o średnim natężeniu ruchem. Są również produkowane płytki szkliwione o zwiększonej antypoślizgowości oraz do zastosowania w pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu.

Gres porcelanowy w wykonaną powierzchną szkliwioną w oddzielnym procesie szkliwienia wypalonej wcześnie płytki gresowej. Charakteryzuje się dużą twardością , odpornością na zabrudzenia i ścieranie. Stosunkowo mało odporny na uderzenia (odpryski szkliwa odsłaniają rdzeń płytki wykonany z materiału różniącego się kolorem i strukturą od warstwy szkliwionej. Bardzo dobry materiał na pomieszczenia o średnim natężeniu ruchem. Są również produkowane płytki szkliwione o zwiększonej antypoślizgowości oraz do zastosowania w pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu.

patrz gres

Parametr mający zasadnicze znaczenie dla wytrzymałości. Obecnie produkowane są płytki:

• 6 -7,5mm -płytki ścienne i na podłogi nieobciążone ruchem (pom. techniczne w mieszkaniach).
• 7,5-10 mm- płytki podłogowe do wszystkich zastosowań przy normalnym obciążeniu podłoża.
• 10-15 mm - płytki podłogowe do zastosowania w pomieszczeniach o dużym obciążeniu.
• 15-30 mm - płytki do zastosowania w zakładach przemysłowych o bardzo dużym obciążeniu.

Jest to zabezpieczenie powierzchni płytki za pomocą odpowiednich środków chemii budowlanej przed działaniem szkodliwych czynników zewnętrznych.

Jest to wartość mówiąca o rzeczywistym rozmiarze płytki. Kaliber może być wyrażony liczbą (1, 2, 3..) albo literą (A, B, C...) . Każda fabryka ma swój indywidualny system oznaczania który często jest nadrukowany na paczkach z płytkami.
Uwaga ! nie należy kupować płytek z fabryk które nie posiadają kalibracji, ponieważ rozmiary płytek mogą się różnić.

patrz rektyfikacja

Płytki w 0 klasie ścieralności (PEI 0. Liczba obrotów 100 ) płytki szkliwione tej klasy nie są przewidziane do wykładania podłóg.
 

Płytki w I klasie ścieralności (PEI 1. Liczba obrotów 150 ) zaleca się stosować w pomieszczeniach, w których chodzi się w obuwiu miękkim lub boso. Można je stosować w pomieszczeniach budynków mieszkalnych np. łazienki, sypialnie bez bezpośredniego wejścia z zewnątrz.
 

Płytki w II klasie ścieralności (PEI 2. Liczba obrotów 600 ) zaleca się stosować w pomieszczeniach, w których chodzi się w obuwiu miękkim. Można je stosować w pomieszczeniach budynków mieszkalnych np. pokoje dzienne w mieszkaniach, z wyjątkiem kuchni, wejść i wszelkich innych pomieszczeń narażonych na wzmożony ruch). Nie można ich stosować tam, gdzie chodzi się w butach nietypowych (z zelówkami metalowymi lub podkutych).
 

Płytki w III klasie ścieralności (PEI 3. Liczba obrotów 750, 1500) zaleca się stosować w pomieszczeniach o małym natężeniu ruchu, w których chodzi się w obuwiu miękkim. Można je stosować w pomieszczeniach budynków mieszkalnych np. łazienkach, kuchniach, sypialniach. Nie można ich stosować tam, gdzie chodzi się w butach nietypowych (z zelówkami metalowymi lub podkutych).
 

Płytki w IV klasie ścieralności (PEI 4. Liczba obrotów 2100, 6000, 12000) zaleca się stosować w pomieszczeniach o średnim natężeniu ruchu, w których chodzi się w obuwiu miękkim, we wszystkich pomieszczeniach budynków mieszkalnych np. kuchnie, korytarze, przedpokoje a także w pomieszczeniach użyteczności publicznej z wyłączeniem miejsc o dużym lub bardzo dużym natężeniu ruchu.
 

Płytki w V klasie ścieralności (PEI 5. Liczba obrotów >12000. Po wykonaniu ścieralności powierzchniowej należy poddać płytkę badaniu odporności na plamienie wg normy PN-EN ISO 10545-14), zaleca się stosować do pokrycia powierzchni podłóg narażonych na wzmożony ciągły ruch pieszych, gdzie wnoszone są cząstki materiału ścierającego. Odpowiadają warunkom bardziej surowym np. miejsca publiczne, sklepy, hole, korytarze, sale hotelowe.

Płytki ceramiczne wykonane w technologii pojedynczego wypału.

Jest to parametr określający odporność płytek ceramicznych na temperatury ujemne.
 

W Polsce reguluje to norma PN-EN ISO 10545-12 a doświadczenie wskazuje ,że w naszym klimacie jako płytki mrozoodporne należy przyjąć płytki o nasiąkliwości poniżej 0,5% czyli gresy porcelanowe.
 

Uwaga ! stosowanie glazury i terakoty włoskiej lub hiszpańskiej oznaczonej jako mrozoodporna w naszym klimacie jest obarczone dużym ryzykiem.

Niską nasiąkliwość zapewnia płytkom mała porowatość, wynikająca z technologii produkcji, dodatkowo warstwa szkliwa na powierzchni płytek, w przypadku płytek szkliwionych lub impregnacja powierzchni płytek po ułożeniu. Parametr ważny wpływający na mrozoodporność płytek oraz parametry użytkowe (brudzenie się płytek).

Płytki ceramiczne nawet pochodzące z tej samej partii mogą różnić się odcieniami. Każdy szanujący się producent podaje na opakowaniu odcień płytki aby (przynajmniej teoretycznie) była możliwość dokupienia w późniejszym terminie płytki o tym samum odcieniu

Dotyczy to najczęściej środków chemicznych używanych w gospodarstwie domowym - środki do mycia, prania, czyszczenia, sól, ale także artykuły spożywcze (kawa, soki, wina), które mogą zostawiać plamy. Płytki odporne na czynniki chemiczne nie mogą pod wpływem tych substancji zmieniać połysku ani barwy, a plamy powinny się dać łatwo usuwać wodą oraz popularnymi środkami.

To ważna cecha użytkowa o której należy pamiętać przy wyborze rodzaju płytek, przeznaczonych do układania w miejscach narażonych na działanie substancji plamiących( kuchnie, garaże, hale przemysłowe itd.). Płytki pozbawione tej właściwości mogą być zaimpregnowane po ułożeniu.

Parametr decydujący o tym, czy płytki są odporne na szybkie podgrzewanie i nagłe studzenie. Ważny przy stosowaniu płytek w strefach narażonych na szybkie i gwałtowne zmiany temperatur.

Patrz klasy ścieralności P.E.I.

Płytki ceramiczne których parametr R jest większy od 9.

Uwaga! płytka o antypoślizgowości R9 nie jest płytką antypoślizgową.

Płytki basenowe to specjalny rodzaj płytek ceramicznych charakteryzujących się niską nasiąkliwością . W komplecie znajdują się elementy ceramiczne (przelewy, kratki ściekowe rynny etc.) jak również płytki o podwyższonym współczynniku antypoślizgowości .

Płytki basenowe produkowane są najczęściej w formatach 120x240 oraz 100x200 i wymiary pochodne.

Są to płytki ceramiczne produkowane (kształtowane) w procesie ciągnienia. W ten sposób produkowane są elementy o skomplikowanych kształtach (listwy dekoracyjne, kapinosy , kształtki schodowe i basenowe ) . Wadą płytek ciągnionych jest duży rozrzut wymiarowy oraz mała wytrzymałość.

Są to płytki ceramiczne powlekane szkliwem ( glazura , terakota , gresy ). Zaletą jest duża różnorodność wzorów i kolorów a wadą mała wytrzymałość mechaniczna oraz mała odporność na ścieranie ( czym ciemniejsza płytka tym mniejsza odporność )

Płytki ceramiczne fabrycznie kalibrowane w celu zachowania modularności ułożenia całej serii.

Rodzina płytek ceramicznych modułowych może być wykonana na dwa sposoby:

• produkcja wszystkich formatów niezależnie a następnie kalibracja na wymiary modułowe.
• produkcja największej płytki a nastepnie cięcie jej na wymagane wymiary

Są to płytki typu gres barwiony w masie jedno i dwuwarstwowy, klinkier, płytki typu cotto.

Są to płytki mające dużą odporność mechaniczną na ścieranie, zginanie, uderzenia.
Do płytek podłogowych zaliczamy terakotę, klinkier, gres porcelanowy.

Są to płytki ceramiczne formowane w procesie prasowania . Charakteryzują się większą wytrzymałością mechaniczną od płytek ciągnionych, większą stabilnością kształtów oraz mniejszą nasiąkliwością. Wadą jest trudność wykonania płytek o skomplikowanych kształtach.

Są to płytki typu glazura. Jako płytki ścienne mogą być wykorzystane wszystkie płytki podłogowe.

to mechaniczna obróbka krawędzi płytek, polegająca na ich dokładnym docięciu na określony wymiar, zwykle z dokładnością do +- 0,2mm. Dzięki temu, płytki rektyfikowane można wyłożyć stosując spoiny o mniejszej szerokości (zwykle min. 1mm). (patrz też kalibracja)

Wypukłe wzory na całej powierzchni płytki, zapewniają płytkom antypoślizgowość i odpowiedni wygląd estetyczny.

Terminem tym określany jest rodzaj wykończenia wierzchniej strony płytki:

• gładka świecąca
• gładka półmat
• gładka mat
• strukturalna
• trawiona
• wyciskana

Twardość powierzchni określa się porównując ją do twardości minerałów wzorcowych, tworzących skalę Mohsa. Skala twardości Mohsa podaje tylko następstwo twardości, a więc szereg minerałów rysujących kolejno wszystkie poprzednie. W praktyce cała skala Mohsa jest rzadko stosowana, a twardość określa się pośrednio. Minerały o twardości 1 i 2 dają się łatwo zarysować paznokciem, o twardości 1 do 4 - gwoździem żelaznym, o twardości do 5 - ostrzem stalowym. Minerały o twardości 7 i większej są zdolne zarysować szkło. Twardość jest cechą charakterystyczną i stałą dla danego minerału.
 

W warunkach domowych wystarczy wartość 5-6, gresy mają twardość od 7 do 9.

Stopnica to rodzaj płytki używanej do wykończenia stopni, z których składają się schody; stopnice posiadają specjalne właściwości z których najbardziej charakterystyczną jest zwiększona antypoślizgowość powierzchni uzyskiwana dzięki naniesionym ryflom- liniowym wyżłobieniom lub wypukłościom przy jednej z krawędzi płytki, zapobiegającym niekontrolowanym poślizgnięciom przez użytkowników.

(dotyczy płytek szkliwionych) - norma PN EN ISO 10545-7
Ścieralność powierzchniową bada się poprzez ocenę wizualną zmian na powierzchni płytki po poddaniu jej próbie wycierania przy pomocy walca z określą szybkością w określonym czasie. Patrz klasy ścieralności wg metody P.E.I.

(dotyczy płytek nieszkliwionych) – norma PN EN ISO 10545-6

Dotyczy płytek o powierzchni nieszkliwionej, jednolitych w swojej strukturze. Polega na pomiarze długości rowka powstałego na badanej powierzchni licowej płytki podczas obrotu tarczy w określonych warunkach i określa się w mm3 wytartego tarczą materiału.

Płytka ceramiczna podłogowa szkliwiona.

Płytka ceramiczna podłogowa szkliwiona, posiadająca atest mrozoodporność wg normy PN-EN ISO 10545-12, zazwyczaj o nasiąkliwość poniżej 0.5%.

Odchyłka od wymiaru nominalnego (patrz kaliber).

Patrz skala Mohsa

Normy francuskie odnoszące się do klasyfikacji płytek ze względu na zastosowanie.

Są to odporność na zadrapania, zarysowania, zużycie podczas chodzenia. Szczególnie odporne mechanicznie muszą być płytki podłogowe. Twardość - czyli odporność na zarysowania podawana jest w skali Mohsa. Odporność na ścieranie określa jak płytka zachowa się na skutek czynników ścierających.

Wymiar katalogowy (teoretyczny płytki).

Jest to rzeczywisty wymiar płytki najczęściej różny od wymiaru nominalnego.

Jest to technologia wykonania gresów składających się z dwóch rożnych warstw. Ma to podwójne zastosowanie: oszczędność drogiego surowca (dolna warstwa tańsza górna droższa) lub uzyskanie optycznej głębi struktury płytki przy umiejętnym zmieszaniu warstw co jest szczególnie widoczne przy gresach polerowanych.

Jest to technologia wykonania gresów wykonanych w jednym cyklu prasowania. Płytka wykonana w technologii pojedynczego zasypu jest w swojej masie jednorodna.